Tot voor kort was de naam Petrohan alleen bekend om de droge worst die in dat gebied geproduceerd wordt. Sinds begin februari ’26 is die naam bekend om een raadselachtige tragedie die er heeft plaatsgevonden. Petrohan is een berggebied in Bulgarije en verbindt middels een bergpas de provincie Montana met de provincie Sofia, nabij de grens met Servië.
Op 2 februari ’26, werden bij een berghut de stoffelijke overschotten ontdekt van drie mannen. Er had een brand gewoed in de berghut, maar de drie waren buiten door pistoolschoten om het leven gekomen.
Vanaf dat moment gonsde het van de speculaties op de vele nieuwswebsites. Net als in een ouderwetse Britse aflevering van ‘inspector Morse’ of ‘a touch of Frost’, komt de politiecommissaris op tv om te vertellen dat het onderzoek in volle gang is, en dat er verder geen mededelingen gedaan worden. Maar de journalisten alhier, in de traditie van de Britse paparazzi, beginnen direct met graven, en al gauw worden de namen van de slachtoffers gepubliceerd en worden familie en kennissen geïnterviewd. Vervolgens wordt er gespeculeerd wat er heeft plaatsgevonden. De officiële versie van de politie luidde: Collectieve zelfmoord van een religieuze sekte. Wat dan weer niet goed te rijmen valt met het feit dat een van de mannen twee kogelwonden had. Vervolgens werden er toch 3 namen genoemd van personen die in verband met de gebeurtenis gezocht werden.
Enkele dagen later worden 3 lichamen gevonden in een camper, ergens in de bergen, zo’n 50 kilometer van de berghut. Het zijn de personen die eerder gezocht werden in verband met de gebeurtenissen in de berghut. Een van hen is een 15-jarige jongen. Ook zij zijn door kogels om het leven gekomen, en de conclusie van de politie was: Dubbele moord, gevolgd door een zelfmoord. Na onderzoek werd gemeld dat er geen aanwijzingen zijn dat er een persoon van buitenaf bij betrokken was, alle kogels zijn binnen in de camper afgevuurd.
Aan alle kanten wordt er in het onderzoek gelekt. De lijkschouwer zegt dit, een onderzoeker zegt dat, de moeder van de jongen beweert zus en iemand die zijn hond uitliet meende 4 auto’s te hebben gezien. In de nacht dat de mannen in de berghut omkwamen was de elektriciteit uitgevallen. Toeval? De berghut en directe omgeving hingen vol met camera’s, waarom? En wat is er op de beelden te zien? De mannen waren lid van een in 2020 opgerichte natuurorganisatie die wel of geen subsidie kreeg van het rijk (onduidelijk)…. En er wordt beweerd dat ze uit de weg geruimd zijn door de houtmafia, die illegaal hout kapt in de bergen, of door mensensmokkelaars die mensen vanuit Servië de EU binnen smokkelen.
Bulgaren zijn gek op complottheorieën, en er wordt al snel doorgeredeneerd naar de politiek. Er gaan geruchten dat onderzoekers in de zaak ontslagen werden en dat wat er werkelijk gebeurd is en waarom, in de doofpot wordt gestopt. Politici verschijnen in talkshows met hun eigen speculaties en beweringen, en journalisten vinden uit dat er geld aan een bedrijf van een van de doden is betaald door de burgemeester van Sofia. En zo gaat het maar door. Dagelijks worden er weer nieuwe wetenswaardigheden gemeld betreffende het gebeurde. Gisterenmiddag kwam naar buiten dat een vorige eigenaar van de berghut heeft verklaard dat de berghut verbonden was met een lagergelegen dorp, middels een tunnel. Er zou een uitgebreid tunnelsysteem onder de grond liggen in het gebied van de berghut. Vandaag werd in het nieuws melding gemaakt dat de voertuigen die bij de berghut zijn aangetroffen, (de eerdergenoemde) 4wd camper, sneeuwscooters, elektrische fietsen, quadbikes, en een professionele drone, een waarde vertegenwoordigen van meer dan €200.000. Al dit soort details worden in het Bulgaarse nieuws breed uitgemeten.
We hebben het laatste woord over deze tragedie nog lang niet gehoord.
Ik liet in het verhaal al doorschemeren dat privacy hier minder serieus wordt genomen dan in westerse landen. Vaak genoeg zie ik op bijv. de Facebookpagina van het stadje Sevlievo, of op lokale nieuwssites, dat overtredingen van de wet openbaar gemeld worden, af en toe met naam en toenaam, soms zelfs met een foto. Als je hier iets fout doet bestaat de kans dat je publiekelijk aan de schandpaal genageld wordt.
Over het algemeen valt het echter mee met de criminaliteit in Bulgarije. De lokale sensatiepers publiceert meldingen als rijden onder invloed, drugsbezit, zakkenrollen, winkeldiefstal etc. Zulke vergrijpen halen in Nederland echt het nieuws niet. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat zware criminaliteit hier niet voorkomt. Ik denk zelf dat veel kleine criminaliteit hier te maken heeft met armoede. Mensen stelen elektriciteit of tappen illegaal water af bij de buren. Degene van wie ik ons huis kocht vertelde dat hij een jongen uit het dorp had betrapt op het stelen van diesel uit zijn auto. Vervelend als het jou overkomt, maar het leed is te overzien. Bulgarije scoort wel heel hoog als het gaat om corruptie, en dat kan variëren van een politieagent die een boete niet uitschrijft als hij een steekpenning krijgt, tot miljoenenfraude bij aannemers die opdrachten krijgen van het rijk (bijvoorbeeld, de Hemus-snelweg is al vele jaren overtijd in aanleg, er wordt een vermogen aan gespendeerd en kost vele malen meer dan was gebudgetteerd).
Beste Erik en Vlada,
Wat een intrigerend en tegelijk verontrustend verhaal. Je beschrijving leest als een Scandinavische of Britse misdaadreeks, maar dan zonder duidelijke ontknoping. Hoe meer er lekt, hoe mistiger het geheel lijkt te worden. Dat voedt natuurlijk speculaties – zeker in een land waar het vertrouwen in instellingen toch al broos is.
Wat je schrijft over mogelijke doofpotten, politieke connecties en belangenvermenging is helaas niet uniek voor Bulgarije. Ook in Nederland zijn er dossiers geweest die het vertrouwen flink hebben aangetast. De toeslagenaffaire is daar misschien het pijnlijkste voorbeeld van: jarenlang werden signalen genegeerd, informatie achtergehouden en burgers vermalen in een systeem dat zichzelf indekte. Ook de aardbevingsproblematiek in Groningen – waar gaswinning lange tijd zwaarder woog dan de veiligheid en schade van bewoners – heeft diepe sporen nagelaten.
En als we nog verder teruggaan: de bouwfraude-affaire begin jaren 2000, waarbij grootschalige prijsafspraken en corruptie bij grote infrastructurele projecten aan het licht kwamen. Dat toont aan dat gesjoemel rond aanbestedingen en grote werken geen exclusief Oost-Europees fenomeen is.
In België kennen we dan weer onze eigen dossiers, van Agusta-Dassault tot ontsporende megaprojecten en politieke benoemingen waar vraagtekens bij geplaatst worden. Misschien is het verschil soms meer een kwestie van schaal, transparantie of mediacultuur dan van principe.
Wat me vooral raakt in jouw verhaal is dat achter alle complottheorieën en politieke ruis zes mensen zijn gestorven, waaronder een vijftienjarige jongen. Dat menselijke drama dreigt soms ondergesneeuwd te raken door tunnels, camera’s en geruchten. Hopelijk komt er ooit een klare en geloofwaardige reconstructie, al leert de ervaring dat sommige zaken altijd een zweem van mysterie behouden.
Dank om dit zo scherp maar genuanceerd te beschrijven. Jouw observaties blijven waardevol – juist omdat je met enige afstand kijkt, maar niet onverschillig bent.
Warme groet uit Frankrijk,
Jef en Renée